HET PLAN

Een verrücktes, verrukkelijk paradijs

Zo’n twintig jaar geleden kwam ik voor het eerst in ArToll Kunstlabor, de kunstruimte op het terrein van een psychiatrische inrichting in het Duitse Bedburg-Hau, net over de grens met Nederland. Kunstenaars rond Kleef en Emmerich hadden daar enkele jaren eerder atelierruimte gezocht en gevonden in het leegstaande ziekenhuis van de inrichting. Ze wilden graag meer dan een atelier en maakten er een kunstruimte van, met de bijzonderheid dat ook derden er konden werken mits ze er verbleven. Vandaar de toevoeging ‘Kunstlabor’: een laboratorium of werkplaats voor kunst. Een van de ArToll-kunstenaars van het eerste uur is Dini Thomsen. Zij gaf, voordat ze naar Duitsland vertrok, creatieve therapie aan patiënten van het Rijnlands Zeehospitium in Katwijk aan Zee. Zo bracht een tentoonstelling van haar vrije werk in het Katwijks Museum, waar ik werk, mij in het jaar 2000 bij ArToll Kunstlabor.

Ik was verrast door het gebouw, de ruimten, de beladen plek, maar zag ook een paradijs voor kunstenaars en diverse mogelijkheden om er een kunstproject te organiseren, zoals ik dat in datzelfde jaar al in Egmond aan Zee had gerealiseerd, in de Prins Hendrik Stichting. In dit huis voor oud-zeevarenden had ik merendeels bestaande kunstwerken uitgezocht en toegepast op diverse locaties, zoals in de gangen, kelder en ketelruimte, het museum en buiten het gebouw, op een erachter gelegen duin.

ArToll vereiste een andere aanpak. Kunstenaars moesten er in situ een week of langer samen wonen én werken. Het duurde daarom enige tijd voordat ik het juiste platform had gevonden. Dat lukte bij Kunststichting Firma Van Drie in Gouda, waar ik sinds 2011 bestuurslid ben voor kunst beleid, ballotage en kunstreizen. Zo kon het project Verrückt/Verrukt in oktober 2018 van start gaan met kunstenaars die firmant zijn bij de Firma Van Drie. Ik vond er negen, werkend in uiteenlopende disciplines, die naar mijn mening in staat waren op locatie te werken.

De geselecteerde kunstenaars zijn: Frances van Gool, Mieke de Haan, Claudia Huft, Jan Mostert, Bram Tackenberg, Ria Volk, Arjenne Vossepoel, Kees Vossestein en Petra Werlich. De selectie van deze negen kon ik pas maken nadat ik de meesten van hen persoonlijk had leren kennen, werk van hen had gezien en hun persoonlijkheid van nabij had ervaren. Deze wijze van selectie had ik ook toegepast bij eerdere, door mij georganiseerde kunstprojecten. Het is mijn ervaring dat die persoonlijke selectie van de juiste kunstenaars zorgt voor een harmonieuze groep, die – in combinatie met lekker eten bereid door mijn vriendin Anita Poot – ertoe leidt dat kunstenaars zeer geconcentreerd kunnen werken. Ze focussen zich een week lang alleen maar op hun werk.

In ArToll hebben de kunstenaars in een prettige sfeer tot ’s avonds laat kunnen werken en het uiterste uit zichzelf gehaald. Bovendien hebben wij met zijn allen een week lang veel plezier gehad, vooral tijdens de geweldig verzorgde maaltijden van Anita. Dit alles resulteerde in een expositie van op locatie gemaakte kunstwerken, bezocht door mensen uit de buurt en door familie en vrienden uit Gouda. De weerslag van die week ArToll vindt u nu in dit boekje en op de bijbehorende tentoonstelling. Want het resultaat mag er zijn.

Het was een verrückter, verrukkelijke week in het paradijs ArToll.

André Groeneveld

curator